Masz pytanie?
Jesteśmy do twojej dyspozycji

+48788947332

biuro@dogramofonu.pl

Jak narodził się jazz?
Jak narodził się jazz

Teoretycznie mówi się, że jazz narodził się na początku XX wieku. Proces trwał jednak kilkaset lat, mieszając ze sobą muzykę różnych kultur. Pierwszym rodzajem jazzu był jazz nowoorleański. Później nastąpiła era swingu, która spopularyzowała jazz i porwała wszystkich do tańca. W latach 40. zaczęły pojawiać się nowe style wymagające ogromnych umiejętności od muzyków. Jak wyglądała cała droga jazzu do obecnej formy?

Korzenie — muzyka afrykańska

Proces kształtowania się muzyki jazzowej trwał kilkaset lat. Jazz rodził się wśród czarnoskórych niewolników, którzy łączyli swój rodzimy folklor z europejską muzyką. Na kształt jazzu wpłynęły tradycyjne hymny religijne (np. Amazing Grace) i work-songi śpiewane podczas pracy.

Kulty religijne prowadzone przez niewolników przybrały interesujący charakter, bo łączyły tradycyjne wierzenia z chrześcijaństwem. Pisano tzw. spirituals wykonywane podczas coniedzielnych spotkań. Podczas wykonywania tych piosenek często improwizowano, stosowano też zasadę "call and response" stosowaną później przez długi czas w jazzie.

Może Ci się spodobać: Co łączy musicale, jazz i rasizm? - historia minstreli

 

Jazz nowoorleański i chicagowski

Dlaczego w jazzie dominują instrumenty dęte? Odpowiedź jest prosta — podczas wojny secesyjnej zdarzało się, że orkiestry wojskowe porzucały instrumenty. Zainteresowali się nimi Afroamerykanie, którzy uczyli się grać na trąbkach, kornetach i tubach.

Działo się tak m.in. w Nowym Orleanie. Stopniowo zaczynały się tworzyć zespoły, które najczęściej grały do tańca. W sekcji rytmicznej grała najczęściej gitara lub banjo, perkusja i kontrabas. W zespole znajdowały się także trąbki, kornet czy puzony.

Najpopularniejsi artyści z tamtego okresu? Kid Ory, Creole Band i Buddy Bolden. Warto też dodać, że w Nowym Orleanie Louis Armstrong rozpoczynał swoją przygodę z jazzem. Tradycyjne utwory jak Oh When The Saints czy Tiger Rag pojawiały się w jego repertuarze równie często co standardy swingowe.

Sprawdź też: "Oh, when the Saints..." - nowoorleańskie korowody pogrzebowe

 

Era swingu w latach 30.

Lata 30. to czas kryzysu w Stanach Zjednoczonych. Pomimo niesprzyjających warunków w takich okoliczność wyklarował się swing — nowy styl muzyczny, który podbił serca widowni. Można powiedzieć, że w tamtym okresie jazz stał się muzyką popową, bez której nie mogła się odbyć żadna potańcówka.

W tym czasie królowały także big-bandy — duże zespoły złożone z wielu instrumentów dętych. Popularnością cieszył się Big-band Counta Basiego i Duke'a Ellingtona. To w nich debiutowały słynne wokalistki jak Ella Fitzgerald czy Billie Holliday.

Zobacz jeszcze:

Benny Goodman - narodziny ery swingu

Louis Armstrong - wybitny trębacz i wokalista jazzowy

Ted Lewis - gwiazda w cylindrze

 

 

Bebop

W latach 40. przyszedł czas na zmiany — II wojna i dyskryminacja rasowa podsycała nastroje niepokoju. Czarnoskórzy muzycy mieli dosyć pobłażliwego traktowania. To między innymi dlatego skierowali się w artystyczną stronę muzyki, tworząc bebop — kolejny nowy styl muzyczny. Charakteryzował się szybkim tempem, rozbudowanymi solówkami i wirtuozerią. Rozwijano także język harmoniczny i melodyczny.

Te zmiany nie spodobały się publiczności, która oczekiwała łatwej i przystępnej dla ucha muzyki do tańca. Na potańcówkach królował swing i big-bandy, a w klubach muzycznych rozwijał się bebop, który wcale nie zamierzał się zatrzymać.

Najsłynniejszym i flagowym przedstawicielem bebopu jest Charlie Parker — saksofonista jazzowy, autor standardów takich jak "Billie's Bounce", "Now's the Time". Z Parkerem często grał także Dizzy Gillesppie i Miles Davis.

 

Powinno Ci się spodobać: Jazz orkiestrowy

 

Jazz nowoczesny, free jazz

Na przełomie lat 40. i 50. eksplodowały kolejne kierunki w jazzie. Jednym z nich był tzw. cool-jazz zapoczątkowany przez nagranie najsłynniejszego albumu jazzowego "Kind of Blue" Milesa Davisa. Na płycie zagrał Bill Evans, John Coltrane, Cannonball Adderley, Paul Chambers.

Miles Davis był jednym z najbardziej przełomowych muzyków jazzowych. Zapoczątkował także jazz fusion i jazz rock w latach 60. Powstał wtedy także free-jazz specyficzny gatunek jazzu, który był odpowiedzią na segregację i dyskryminację rasową w USA.

 

Jazz w Polsce

My też mamy się czym pochwalić, jeżeli chodzi o jazz. Artyści tacy jak Michał Urbaniak, Krzysztof Komeda czy Tomasz Stańko zdobyli międzynarodową sławę dzięki swojemu talentowi i wyobraźni muzycznej.

Jazz w Polsce rozwijał się dość nietypowo. Już po I wojnie zaczęły się tworzyć pierwsze zespoły, głównie w Zakopanem i innych turystycznych miejscowościach. Przyjeżdżało tam wielu zagranicznych gości, którzy bawili się do muzyki granej przez zespoły jazzowe. W dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowało Stowarzyszenie Jazz, o jazzie pisano w gazetach, gdzie mocno zaznaczał swoją obecność. Rozwój muzyki przerwała II wojna światowa.

Po 1945 r. w czasach komunizmu jazz był głównym wrogiem państwa. W podziemiach gromadzono się potajemnie na jam session, gdzie grano standardy jazzowe. Jak radzono sobie z taką sytuacją? Muzyka jazzowa często pełniła rolę muzyki filmowej. Skorzystał z tego m.in. Krzysztof Komeda — autor muzyki do filmu "Nóż w wodzie" i "Rosemary Baby". Kompozytor zyskał międzynarodową sławę w Hollywood, niestety Komeda nagle zmarł w USA.

Za granicą zasłynął także Michał Urbaniak, który współpracował z Milesem Davisem czy Herbiem Hancockiem. W Polsce grał także Zbigniew Namysłowski oraz Jan Ptaszyn Wróblewski, który koncertuje do dzisiaj.

Może Cię zainteresuje: Ceny płyt winylowych - ile kosztuje płyta winylowa?

 

Podsumowanie

Rozwój jazzu przebiegał płynnie — gdy jeszcze jeden kierunek miał swoje 5 minut, pojawiał się już inny, który stopniowo nabierał rozpędu. W ciągu ponad 100 lat jazz przeszedł ogromne zmiany i zmienił cały świat muzyki rozrywkowej.

Świętujmy hucznie Międzynarodowy Dzień Jazzu!

[product category id="57"]

 

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl