.png)
26 września minęły 123 lata od narodzin George'a Gershwina - jednego z najsłynniejszych amerykańskich kompozytorów, który spopularyzował jazz. Napisał utwory takie jak: "Błękitna Rapsodia", "I Got Rhythm" czy też "Fascinating Rhythm". Jeżeli chcesz się dowiedzieć, dlaczego George Gershwin jest ważną postacią w rozwoju muzyki rozrywkowej oraz jak George Gershwin wpłynął na rozwój muzyki, zapraszamy do przeczytania artykułu.
Początki
George Gershwin urodził się w rodzinie żydowskiej. Ojciec pochodził z Sankt Petersburga, wyemigrował do Nowego Jorku, gdzie ożenił się z Różą Bruskine. Przygoda z fortepianem George'a Gershwina zaczęła się przez przypadek. Rodzice kupili instrument dla starszego brata - Iry Gershwina. Fortepianem jednak bardziej zainteresował się 12-letni George.
Pierwszy nauczyciel Gershwina, Charles Hambitzer, mocno wpłynął na jego edukację. Zachęcił młodego artystę do poznawania muzyki klasycznej: utworów Bacha, Chopina, Beethovena i Debussy'ego. Później George Gershwin rozwijał się także u Rubina Goldmarka - kompozytora i teoretyka i Henry'ego Cowella. Tak naprawdę artysta nigdy nie odebrał formalnego wykształcenia muzycznego. Jako kompozytor był samoukiem, potrafił grać ze słuchu, co często praktykował. Ta umiejętność przydała mu się w pracy jako "song plugger", która polegała na graniu nowych partytur potencjalnym klientom.
Kariera kompozytora
Pierwszy utwór George Gershwin napisał w wieku 15 lat. W 1917 r. ragtime "Rialto Rippels" odniósł duży sukces. Artysta następnie związał się z teatrem oraz musicalem. Akompaniował w przedstawieniach na Broadway'u. W 1919 r. wystawił swoją pierwszą komedię muzyczną "La La Lucille". W międzyczasie George Gershwin nawiązał także współpracę z wytwórnią Aeolian Company i Standard Music Rolls w Nowym Jorku. Zajmował się głównie aranżowaniem i nagrywaniem nowych utworów.
Dzięki współpracy ze słynnym broadwayowskim wokalistą - Alem Jolsonem sława George'a Gershwina rozkwitła na dobre. Wspólnie nagrali utwór "Swanee", który zdobył ogromne uznanie publiczności. Artysta oprócz musicali interesował się także operą. Wspólnie z Buddym DeSylvą stworzyli eksperymentalną operę jazzową "Blue Monday". Była to pierwsza znacząca próba połączenia muzyki klasycznej, opery z amerykańską muzyką popularną. Utwór nie odniósł jednak znaczącego sukcesu, co odbiło się na zdrowiu psychicznym artysty.
U szczytu popularności
W 1924 r. George Gershwin napisał "Błękitną Rapsodię". To jego pierwszy, większy utwór klasyczny napisany na orkiestrę oraz fortepian. Widać w nim geniusz artysty ze względu na rewolucyjne połączenie stylów muzycznych. "Rhapsody in Blue" jest najpopularniejszym utworem kompozytora. Co ciekawe powstał na zamówienie Paula Whitemana.
O powstaniu "Błękitnej Rapsodii" George Gershwin wypowiedział się następująco:
„To było w pociągu. Jego mechaniczny rytm, te stuki i łomoty, nierzadko okazują się inspiracją dla kompozytorów. Ja sam często słyszę muzykę w samym sercu hałasu. I właśnie wtedy, w pociągu, nagle usłyszałem, wręcz zobaczyłem na papierze, całą strukturę „Rapsodii”, od początku do końca”.
Artysta nie spoczął na laurach. Nadal aktywnie działał na Broadway'u, pisał piosenki do musicali i akompaniował w przedstawieniach. W międzyczasie ożywiło się zainteresowanie George'a Gershwina muzyką francuskich impresjonistów. Te tendencje wpłynęły na powstanie poematu symfonicznego "Amerykanin w Paryżu". Utwór powstał podczas tournee po Europie.
W 1924 roku bracia Gershwin wspólnymi siłami stworzyli komedię muzyczną "Lady, Be Good". Większość piosenek z musicalu stało się amerykańskimi standardami. Przedstawienie odniosło duży sukces na Broadway'u. Bohaterami musicalu jest rodzeństwo, które cierpi z powodu braku pieniędzy. Wspólnymi siłami starają się odmienić swój los. Kolejne ważne musicale to "Show Girl" i "Crazy Girl". Pochodzą z nich standardy "Embraceable You" oraz słynne "I Got Rhythm".
George Gershwin marzył o stworzeniu prawdziwej opery. Wkrótce to pragnienie się ziściło, ponieważ artysta napisał "Porgy and Bess". Została bardzo dobrze przyjęta przez krytyków i publiczność. Stała się jedną z najważniejszych amerykańskich oper XX wieku. Utwory takie jak "Summertime" czy "I Loves You Porgy" zyskały status standardu.
Było to także bardzo wyjątkowe dzieło ze względu na połączenie kultury afroamerykańskiej z europejską. Akcja opery dzieje się w Północnej Karolinie. Wszystkie postacie są afroamerykańskie, co było naprawdę niezwykłe w latach 30. XX wieku, gdzie ciągle panowała dyskryminacja rasowa. Z tego względy pojawiła się także głosy krytyki, które zarzucały George'owi Gershwinowi wprowadzanie czarnej muzyki na scenę. Wkrótce muzyk rozpoczął karierę w muzyce filmowej. Napisał kilka znaczących utworów, które zostały ciepło przyjęte przez słuchaczy. Jest to np. "A Foggy Day" i "Our Love Is Here To Stay".
Tragiczna i nagła śmierć
W 1937 roku zdrowie George'a Gershwina nagle pogorszyło się. Miał problemy z koncentracją podczas koncertów, cierpiał na silne bóle głowy. Wkrótce okazało się, że muzyk ma zaawansowanego guza mózgu. Przeszedł natychmiastowo operację, jednak przez powikłania nie odzyskał już przytomności. Zmarł 11 lipca 1938 roku.
Ku pamięci kompozytora przyjaciele postanowili wspólnie stworzyć film o życiu George'a Gershwina. Ukazał się w 1945 roku, biografia została zatytułowana "Rhapsody in Blue". Występuje w niej Al Jolson, Paul Whiteman i Oscar Levant.
Źródła:
